verantwoording

gebruikt exemplaar

exemplaar universiteitsbibliotheek Leiden, signatuur: S. Ned 83 9008

 

algemene opmerkingen

Dit bestand biedt een ingrijpend herziene versie van Het bibliografische universum uit 2000 door Frans A. Janssen en Sonja van Stek, met aanvullingen en correcties van Frans A. Janssen, Peter Kegel en Anne-Marie van der Poel uit 2005.

 

redactionele ingrepen

In deze uitgave zijn de illustraties bij de titel geplaatst waar ze bij horen. De pagina's waar de illustraties oorspronkelijk gegroepeerd stonden, zijn uit de lopende tekst weggelaten

Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten. Ook de blanco pagina's (p. 6, 16, 272, 288) zijn niet opgenomen in de lopende tekst.

 

[pagina ongenummerd (p. 1)]

HET BIBLIOGRAFISCHE UNIVERSUM

 

[pagina ongenummerd (p. 3)]

Het bibliografische universum van Willem Frederik Hermans

Bibliografie van de afzonderlijk verschenen werken

Samengesteld door Frans A. Janssen en Sonja van Stek

2000 De Bezige Bij WFH Willem Frederik Hermans Instituut

 

[pagina ongenummerd (p. 4)]

De uitgever heeft getracht alle omslagontwerpers van wie een omslag afgedrukt wordt te bereiken en om toestemming te vragen. Dit is niet in alle gevallen gelukt. Eenieder die meent rechten te kunnen doen gelden wordt verzocht contact op te nemen met de uitgever.

© 2000 Willem Frederik Hermans Instituut, Den Haag & Frans A. Janssen, Krommenie

Uitgave De Bezige Bij, Amsterdam en Willem Frederik Hermans Instituut, Den Haag

Omslag Robert Nix

Typografisch ontwerp Hans Gordijn

Foto Klaas Koppe

Druk Hooiberg bv

ISBN 90 234 6213 0

NUGI 602

 

[pagina ongenummerd (p. 5)]

Inhoudsopgave

Voorwoord	7
Verantwoording	9
Bibliografie	15
Oorspronkelijk literair werk	17
Overig literair werk	238
Interviews	238
Eigen druksels	243
Geschenkdrukken	247
Brieven
Wetenschappelijke publicaties	248
Uitgaven door Hermans van andermans werk	253
Vertalingen door Hermans van andermans werk	255
Bijlagen	263
Bijlage 1: Gebruikte afkortingen	264
Bijlage 2: Geraadpleegde bronnen	265
Bijlage 3: Gebruikte literatuur	266
Bijlage 4: Roofdrukken	268
Registers	273
Register 1: Chronologische lijst van de drukken	274
Register 2: Lijst van titels van de afzonderlijk verschenen werken en van typografisch ontwerpers, fotografen, illustratoren, uitgevers, drukkers, binders, zetters en vertalers	289

 

 

[pagina 7]

Voorwoord

‘Mijn werk is mijn leven en niet omgekeerd’ placht Willem Frederik Hermans te zeggen wanneer hem door deze of gene gevraagd werd naar zijn persoonlijke wederwaardigheden. En met een kwinkslag of een histrionische lach opende hij een nieuw vergezicht voor de vragensteller die onverhoeds in een toehoorder werd getoverd.

Zijn werk was inderdaad zijn raison d'être. Wars van de waan van de dag daalde W.F. Hermans af in de mijnschachten van het menselijk drijven of bracht zijn queeste hem in de ijlten van het menselijk denken. De fonkelende en menigmaal geheimzinnige protocollen over zijn gewonnen vondsten bracht hij met grote regelmaat mee van zijn reizen. Zijn ‘reisverslagen’ leven voort, ook nu zijn valiezen verweesd achterbleven.

 

Het werk van Willem Frederik Hermans is eveneens de bestaansgrond van het Willem Frederik Hermans Instituut (WFHi), opgericht in april 1998. Natuurlijk moest de eerste inspanning van het WFHi de verwezenlijking zijn van een compleet overzicht van alle afzonderlijk verschenen werken van W.F. Hermans in de vorm van een primaire analytische bibliografie. En het moest een voorbeeldige bibliografie zijn.

Een dergelijke ambitie is alleen realistisch wanneer de beste deskundigen en de meest toegewijde partners in harmonie samenwerken. En dat is gebeurd. Prof. dr. Frans. A. Janssen, de genius van deze bibliografie, bouwde een uniek bibliografisch archief op van de werken van W.F. Hermans. Hij stelde zijn verzameling en zijn kennis geheel belangeloos ter beschikking waarzonder het onderhavige werk nooit had kunnen ontstaan. De Koninklijke Bibliotheek (KB) aanvaardde het WFHi als inwonende instelling en steunde van meet af aan de doelstellingen van het WFHi. De KB nam actief deel aan de verwezenlijking van deze bibliografie door drs Sonja van Stek als medeauteur aan te stellen. Bovendien liet de KB drs Clemens de Wolf, Hoofd Collecties en Onderzoek, en drs Reinder Storm, Hoofd afd. Collectievorming en Onderwerpsontsluiting, als projectbegeleiders optreden. De Uitgeverij De Bezige Bij verbond zich om de bibliografie in een passende en waardige vorm uit te brengen in de Bezige Bij / WFHi reeks.

Niets van dit alles zou ten slotte gerealiseerd zijn zonder de bijzonder genereuze ondersteuning van het VSB Fonds Den Haag en Omstreken dat hiermee niet alleen dit werk heeft mogelijk gemaakt maar dat door zo te handelen ook het logisch vervolg hielp starten, namelijk de uitgave van de Volledige Werken van Willem Frederik Hermans door de trojka Willem Frederik Hermans Instituut, Constantijn Huygens Instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en de Uitgeverij De Bezige Bij.

Het Bestuur van het Willem Frederik Hermans Instituut spreekt zijn diepe dankbaarheid uit tegenover allen die aan de totstandkoming van deze bibliografie zo'n belangrijk aandeel hebben gehad en draagt deze vrucht van zijn werkzaamheid op aan de erven Hermans en in het bijzonder aan de toekomstige lezersschare van Willem Frederik Hermans.

 

Raymond J. Benders

Voorzitter Willem Frederik Hermans Instituut